Bir cümleyle bireysel terapi
Bireysel terapi, haftada bir, yaklaşık elli dakika boyunca yalnızca sizin gündeminizin konuşulduğu, eğitimli bir psikologla yürütülen planlı bir çalışmadır. Bir arkadaş sohbetinden farkı, konuşulanların belirli bir hedefe bağlanması, kullanılan yöntemin bilimsel bir temele dayanması ve görüşmelerin gizlilik içinde, yargılanmadan yürütülmesidir. Konu kaygı, kayıp, iş stresi, özgüven, ilişkiler ya da hayatta bir yön arayışı olabilir.
Bu cümleler size tanıdık geliyor mu?
- Akşamları kafamdaki düşünceleri susturamıyorum.
- Her şey yolunda görünüyor ama içimde bir ağırlık var.
- Aynı tartışmaları farklı insanlarla tekrar tekrar yaşıyorum.
- Hayır demekte zorlanıyor, sonra kendime kızıyorum.
- Önemli bir kararın eşiğindeyim ve kımıldayamıyorum.
- Bir kaybın ardından eski hâlime dönemedim.
Bu cümlelerden ikisi ya da üçü size uyuyorsa, bir ön görüşme yapmak için yeterli bir nedeniniz var demektir. Terapiye başvurmak için bir tanı adı bilmeniz ya da durumun çok ağırlaşmasını beklemeniz gerekmez.
Terapi odasında neler oluyor?
Seans genellikle geçen haftadan bu yana neler olduğuyla başlar. Ardından o günün ana konusu seçilir: Bazen sizi en çok zorlayan bir an, bazen tekrar eden bir düşünce, bazen de verilmesi gereken bir karar. Psikolog sorular sorar, fark ettiklerini sizinle paylaşır ve konuyu farklı açılardan görmenize yardım eder. Seansın son birkaç dakikasında o gün öne çıkanlar özetlenir ve bir sonraki haftaya kadar denenebilecek küçük bir adım belirlenir.
Yöntem, konuya göre seçilir. Kaygı ve olumsuz düşünce döngülerinde bilişsel davranışçı teknikler, travmatik anılarda EMDR, ilişki örüntülerinde ise geçmiş deneyimlerin bugüne etkisini inceleyen yaklaşımlar kullanılabilir. Hangi yöntemin neden seçildiği size açıkça anlatılır.
İlk üç görüşmenin haritası
Birinci görüşme: Sizi buraya getiren konuyu, ne zamandan beri sürdüğünü ve hayatınızın hangi alanlarını etkilediğini konuşuruz. Uyku, iş, aile ve arkadaşlık ilişkileri hakkında genel bir resim çıkarılır.
İkinci görüşme: Geçmiş deneyimleriniz, ailenizle ilişkiniz ve daha önce denediğiniz çözümler ele alınır. Sizi güçlü kılan yönler de bu görüşmenin önemli bir parçasıdır.
Üçüncü görüşme: Hedefler birlikte, sizin cümlelerinizle yazılır. "Daha mutlu olmak" yerine "pazartesi sabahları işe gitmeden önce midemin düğümlenmemesi" gibi gözlemlenebilir hedefler tercih edilir.
Seanslar arası küçük görevler
Değişimin büyük bölümü seans odasında değil, iki görüşme arasındaki günlerde olur. Bu yüzden her hafta küçük bir deneme üzerinde anlaşırız: Gerginliğin arttığı anları bir deftere not etmek, ertelenen bir telefon görüşmesini yapmak, uyku saatini sabitlemek ya da bir arkadaşa ilk kez "hayır" demek gibi. Görev yapılamadıysa bu da değerli bir bilgidir; neyin engel olduğunu bir sonraki seansta birlikte inceleriz.
Ne kadar sürer, nereden anlarız?
Süre, konunun niteliğine bağlıdır. Belirli bir soruna odaklanan çalışmalar çoğunlukla on iki ile yirmi seans arasında tamamlanır. Uzun yıllardır süren ilişki örüntüleri ya da geçmişten gelen yaralar üzerinde çalışmak daha fazla zaman alabilir. İlerlemeyi her birkaç haftada bir birlikte değerlendiririz: Başta yazdığımız hedeflere ne kadar yaklaştınız, hangi durumlar artık eskisi kadar zorlamıyor, hangi alanlarda hâlâ takılıyorsunuz?
Seanslar hedeflere ulaşıldıkça önce iki haftada bire, sonra ayda bire indirilir. Bu kademeli ayrılık, kazanılan becerilerin terapist olmadan da sürdüğünü görmenizi sağlar.
Terapinin tek başına yetmediği durumlar
Bazı tablolarda konuşarak yürütülen çalışmaya bir psikiyatri muayenesinin eşlik etmesi gerekir: haftalardır doğru dürüst uyuyamamak, birkaç ayda gözle görülür kilo kaybı, yataktan kalkmayı imkânsız kılan bir bitkinlik, ölümü ya da kendine zarar vermeyi düşünmek, başkalarının duymadığı sesleri duymak bunların başında gelir. Bu durumlarda iki uzmanın birlikte çalışması iyileşmeyi hızlandırır. Acil bir tehlike varsa beklemeden 112 aranmalıdır.
Gizlilik ve sınırları
Seansta anlattıklarınız sizinle psikoloğunuz arasında kalır; aileniz, eşiniz ya da işvereniniz sizin izniniz olmadan bilgilendirilmez. Yalnızca can güvenliğinizin ya da bir başkasının can güvenliğinin söz konusu olduğu durumlar bu kuralın dışında tutulur. Seans notları güvenli biçimde saklanır. Gizliliğin nasıl korunduğu ilk görüşmede ayrıntılı olarak anlatılır ve sorularınız yanıtlanır; böylece neyi, ne kadar paylaşacağınıza kendiniz karar verebilirsiniz.
Başlamadan önce üç küçük hazırlık
- Terapiden ne beklediğinizi bir iki cümleyle not edin; bu not ilk görüşmede iyi bir başlangıç noktası olur.
- Kullandığınız ilaçlar ve daha önce aldığınız psikolojik destek hakkında kısa bir liste hazırlayın.
- Seans saatinin öncesine ve sonrasına birkaç dakikalık boşluk bırakın; konuşulanları sindirmek için bu zaman değerlidir.
Konya'da bireysel terapi randevusu
Bireysel terapi için randevu formunu doldurmanız yeterlidir. Sizi telefonla arar, uygun gün ve saati belirler, ilk görüşme öncesinde merak ettiklerinizi yanıtlarız. Görüşmeler yüz yüze yapılır; hangi gün ve saatin size uyduğunu telefonda birlikte netleştiririz.
Sık sorulan sorular
Psikoloğun bana ne yapmam gerektiğini söylemesini bekleyebilir miyim?
Terapi hazır öğütlerden çok, sizin için doğru olanı birlikte bulmaya dayanır. Bununla birlikte psikolog somut teknikler önerir ve denemelerinizi birlikte değerlendirir.
Seansta ağlarsam ne olur?
Hiçbir şey olmaz; ağlamak terapide sık görülen ve çoğu zaman rahatlatan bir tepkidir. Odada her zaman bir kutu peçete bulunur.
Terapistimle uyuşamadığımı hissedersem?
Bunu açıkça söylemeniz önemlidir. Bazen konuşmak uyumu güçlendirir, bazen de başka bir terapiste yönlendirme yapılır.
